Mouban si US Secretary of State Marco Rubio kang United States President Donald Trump sa iyang pagbisita sa Pilipinas alang sa ika-49 nga ASEAN Summit and Related Summits.
Gikumpirma ni Philippine Ambassador to the United States Jose Manuel “Babe” Romualdez ang pagbiyahe ni Rubio kauban ni Trump, nga gilauman nga moabot sa nasud pagka Martes, Nobyembre 17, 2026.
Una nang nakighimamat si Presidente Ferdinand Marcos Jr. kang Canadian Prime Minister Mark Carney ug Brazilian President Luiz Inácio Lula da Silva nga miabot na sa nasud alang sa maong summit.
Apan, nakadawat og pagsaway ang pagpangandam sa gobyerno alang sa ASEAN Summit, ilabina ang mga clearing operations, pagpintal sa mga pampublikong pasilidad ug pagtukod og mga harang nga adunay mga hulagway sa mga obra sa Filipino National Artists aron tabonan ang mga lugar nga giisip nga dili angay makita sa mga delegado.
Gikritikar usab sa pipila ka sektor ang pagtabon sa mga lugar nga adunay timailhan sa kakabos ug polusyon, lakip ang hugaw nga mga suba, nga giingong nagpakita sa kalainan sa pagtagad sa gobyerno sa mga langyawng bisita ug sa ordinaryong Pilipino.
Naapektuhan usab sa temporaryong pagsira sa mga tindahan ug clearing operations ang panginabuhian sa mga vendors ug gagmayng negosyante. Tungod niini, naghatag ang Department of Social Welfare and Development og ₱10,000 nga pinansyal nga ayuda ug food packs sa mga apektadong vendors, samtang nangayo usab og pasaylo si DSWD Secretary Rex Gatchalian.
Tungod niini, gipahayag sa mga kritiko ang pangutana kon nganong mahimo lamang sa gobyerno ang pagpanglimpyo, pag-ayo sa mga dalan. ug pagpatahom sa mga pampublikong lugar kon adunay dagkong internasyonal nga kalihokan, apan dili kini mapadayon alang sa katawhan sa adlaw-adlaw.
Samtang, nagpadayon usab ang pagsupak sa US-led initiative nga Pax Silica, nga naglakip sa planong pagtukod og 1,620-ektaryang Economic Security Zone sa New Clark City, Capas, Tarlac isip bahin sa kasabotan sa Pilipinas ug Estados Unidos alang sa pagpalig-on sa supply chain sa semiconductors, artificial intelligence ug critical minerals.
Gikabalak-an sa mga grupo sa mga katutubo, mag-uuma, ug environmental advocates nga posibleng maapektuhan sa maong proyekto ang ilang mga ancestral domain, panginabuhian ug kinaiyahan, lakip ang posibilidad sa pagpahawa sa mga komunidad nga nagpuyo ug nagsalig sa maong yuta.
Bisan pa sa mga pagsupak, nagpadayon ang negosasyon sa duha ka nasud kabahin sa legal framework sa proyekto, nga gilauman sa Department of Trade and Industry nga mapirmahan sa dili pa matapos ang 2026.
Giklaro usab sa US Ambassador to the Philippines Lee Lipton nga walay gikatakdang pagpahibalo o pagpirma sa kasabotan atol sa ASEAN Summit ug ipahigayon ang dugang nga konsultasyon kabahin sa epekto niini sa tanang sektor nga maapektuhan.
