Mipatunghag kabalaka ang pinakabag-ong datos sa utang sa nasud human miabot sa labing taas nga kantidad sa kasaysayan ang obligasyon sa pambansang gobyerno sa pagtapos sa 2025. Sumala sa opisyal nga rekord, misaka na sa kapin P17.7 trilyon ang total nga utang sa Pilipinas, usa ka dakong lundag kon itandi sa miaging tuig.
Gipakita sa talaan sa Bureau of the Treasury nga nisaka og kapin 10 porsiyento ang utang sa gobyerno sulod lamang sa usa ka tuig, hinungdan sa dugang nga panghulam aron pondohan ang mga proyekto ug programa, lakip na ang epekto sa paghuyang sa bili sa piso batok sa dolyar.
Mas dako gihapon ang bahin sa utang nga gikan sulod sa nasud, nga naglangkob sa kapin 68 porsiyento sa kinatibuk-ang obligasyon. Kini nagpasabot nga halos duha sa tulo ka piso sa utang sa gobyerno gikan sa lokal nga bangko ug institusyon. Samtang ang nahibilin nga kapin 32 porsiyento naggikan sa mga langyaw nga nagpautang, nga mas sensitibo sa kausaban sa interest rate ug foreign exchange.
Sa numero, molapas na sa P12 trilyon ang domestic debt samtang mosobra sa P5.5 trilyon ang external debt, usa ka kahimtang nga giingong mas delikado kon magpadayon ang pagtaas sa interes ug pagkunhod sa bili sa piso.
Tungod niini, nagpahayag og kabalaka ang pipila ka ekonomista, lakip ang usa ka eksperto gikan sa Ateneo de Manila University, nga mitawag sa sitwasyon nga “makalilisang.” Matod pa niya, nagkagamay na ang kapilian sa gobyerno sa pagdumala sa pinansya sa nasud, ilabi na kon padayon nga adunay mga isyu sa korapsyon ug dili epektibong paggasto sa pondo sa katawhan.
Gipasiugda sa mga ekonomista nga samtang importante ang panghulam alang sa kalamboan, mas kinahanglan ang lig-on nga plano sa pagbayad, mas maayong koleksiyon sa buhis, ug mas hugot nga pagdumala sa pondo aron malikayan nga mahimong bug-at kaayo ang karga sa umaabot nga henerasyon.
